Αβαθές βαρομετρικό χαμηλό επηρεάζει την περιοχή μας, με μεμονωμένου χαρακτήρα βροχές να αναμένονται και σήμερα ενώ το επόμενο διήμερο το ρίσκο βροχής μειώνεται ελαφρώς, κάποιες όμως μεμονωμένου χαρακτήρα βροχές αναμένεται να συνεχίσουν να παρατηρούνται. Η θερμοκρασία έχει σημειώσει αισθητή πτώση σήμερα πλησιάζοντας τα κανονικά για την εποχή επίπεδα αλλά παραμένει λίγο πάνω της κανονικής ενώ το επόμενο διήμερο αναμένεται μικρή άνοδος της θερμοκρασίας. Την Παρασκευή, αποκομμένο χαμηλό στη μέση τροπόσφαιρα στην περιοχή της κεντρικής Μεσογείου το οποίο θα επεκτείνεται μέχρι τη βόρειο Αφρική αναμένεται να ευνοήσει τη μεταφορά σκόνης (η οποία θα είναι πιο αυξημένη στην περιοχή μας το Σάββατο) και πιο θερμών αερίων μάζων προς την περιοχή μας, με τον υδράργυρο να σημειώνει άνοδο κατά το διήμερο, για να φτάσουμε γύρω στους 26-27 βαθμούς Κελσίου. Στη συνέχεια, το αποκομμένο χαμηλό θα κινηθεί βορειοανατολικότερα καθώς εισέρχεται στην κυκλοφορία της ατμόσφαιρας, φέρνοντας όμως κατά τόπους και κατά περιόδους βροχές και μεμονωμένες καταιγίδες στην περιοχή μας κυρίως από το βράδυ του Σαββάτου και κατά την Κυριακή. Η θερμοκρασία θα σημειώσει πτώση από την Κυριακή ενώ η σκόνη θα εκτοπιστεί ανατολικότερα.
Σήμερα Τρίτη, σφήνα ύφεσης πλανητικής κλίμακας από τη βόρεια Ευρώπη έχει κατηφορίσει νοτιότερα προς την κεντροδυτική Μεσόγειο ενώ δευτερεύουσα και αβαθέστερη σφήνα ύφεσης και αβαθές βαρομετρικό χαμηλό στην επιφάνεια συνεχίζουν να επηρεάζουν την περιοχή μας.
Γεωδυναμικό ύψος στα 500mb και μέση ατμοσφαιρική πίεση στο επίπεδο της θάλασσας (mb) για σήμερα Τρίτη (25/11/2025)
Θερμοκρασιακή απόκλιση στα 850 hPa (~1500 μέτρα από την επιφάνεια) για σήμερα Τρίτη (25/11/2025)
Μετά τις μεμονωμένες αλλά ισχυρές καταιγίδες που επηρέασαν κυρίως νότια και ανατολικά τμήματα του νησιού, ο καιρός βελτιώθηκε μέχρι νωρίς το πρωί, ωστόσο αυτή την ώρα (11:00) παρατηρούνται τοπικά αυξημένες νεφώσεις οι οποίες δίνουν στα βόρεια και βορειοανατολικότερο άκρο της Κύπρου μεμονωμένες βροχές/καταιγίδες όπως βλέπετε πιο κάτω.
Δορυφορική εικόνα (11:00)
Ραντάρ βροχής (11:00)
Tις επόμενες ώρες (μεσημέρι και απόγευμα) θα αναπτυχθούν τοπικά αυξημένες νεφώσεις στα ορεινά/ημιορεινά και κυρίως στις νότιες – νοτιοανατολικές πλαγιές της οροσειράς του Τροόδους, στο εσωτερικό, στα βόρεια και σε ανατολικά – νοτιοανατολικά τμήματα του νησιού και αναμένονται μεμονωμένες βροχές/καταιγίδες. Κατά τις βραδινές ώρες, ο καιρός θα είναι στις πλείστες περιοχές κυρίως αίθριος με λίγες τοπικές νεφώσεις, ωστόσο παροδικά αυξημένες νεφώσεις κυρίως στα βόρεια και ανατολικά παράλια αναμένεται να δώσουν μεμονωμένες βροχές ή και μεμονωμένη καταιγίδα.
Η θερμοκρασία θα σημειώσει αισθητή πτώση, για να κυμανθεί λίγο πιο πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα, φτάνοντας γύρω στους 21 έως 24 βαθμούς Κελσίου σε εσωτερικά πεδινά τμήματα του νησιού και στα παράλια και γύρω στους 9 βαθμούς Κελσίου στη Χιονίστρα.
Αύριο Τετάρτη, σφήνα ύφεσης πλανητικής κλίμακας θα συνεχίσει να επεκτείνεται από τη βόρεια Ευρώπη προς την κεντρική Μεσόγειο/βορειοδυτική Αφρική με προοδευτική αποκοπή στην κεντρική Μεσόγειο. Στην περιοχή μας, ο καιρός θα είναι στις πλείστες περιοχές κυρίως αίθριος με λίγες τοπικές νεφώσεις, ωστόσο παροδικά αυξημένες νεφώσεις κυρίως στα βόρεια και ανατολικά παράλια δεν αποκλείεται να δώσουν μεμονωμένη βροχή. Το μεσημέρι και το απόγευμα, τοπικά αυξημένες νεφώσεις κυρίως στα ανατολικά και ορεινά/ημιορεινά αναμένεται να δώσουν μεμονωμένες βροχές. Κατά τις βραδινές ώρες, ο καιρός θα είναι στις πλείστες περιοχές κυρίως αίθριος με λίγες τοπικές νεφώσεις, ωστόσο παροδικά αυξημένες νεφώσεις κυρίως στα βόρεια και ανατολικά παράλια δεν αποκλείεται να δώσουν μεμονωμένη βροχή.
Γεωδυναμικό ύψος στα 500mb και μέση ατμοσφαιρική πίεση στο επίπεδο της θάλασσας (mb) για αύριο Τετάρτη (26/11/2025)
Θερμοκρασιακή απόκλιση στα 850 hPa (~1500 μέτρα από την επιφάνεια) για αύριο Τετάρτη (26/11/2025)
Η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή άνοδο, για να κυμανθεί γύρω στους 2-3 βαθμούς Κελσίου πιο πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα, φτάνοντας γύρω στους 22 έως 25 βαθμούς Κελσίου σε εσωτερικά πεδινά τμήματα του νησιού και στα παράλια και γύρω στους 10 βαθμούς Κελσίου στη Χιονίστρα.
Την Πέμπτη, αποκομμένο χαμηλό στη μέση τροπόσφαιρα στην κεντρική Μεσόγειο θα επεκτείνεται μέχρι τη βόρειο Αφρική, με αποτέλεσμα να ευνοηθεί η μεταφορά πιο θερμής αέριας μάζας και σκόνης στην ανατολική Μεσόγειο προοδευτικά από την Παρασκευή. Στην περιοχή μας την Πέμπτη, ο καιρός θα είναι κατά διαστήματα μερικώς συννεφιασμένος και τοπικά το μεσημέρι/απόγευμα έως κυρίως συννεφιασμένος, με την πιθανότητα εκδήλωσης λίγων μεμονωμένων βροχών.
Γεωδυναμικό ύψος στα 500mb και μέση ατμοσφαιρική πίεση στο επίπεδο της θάλασσας (mb) για την Πέμπτη (27/11/2025)
Θερμοκρασιακή απόκλιση στα 850 hPa (~1500 μέτρα από την επιφάνεια) για την Πέμπτη (27/11/2025)
Η θερμοκρασία δεν θα σημειώσει γενικά αξιόλογη μεταβολή, παραμένοντας γύρω στους 2-3 βαθμούς Κελσίου πιο πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα, φτάνοντας γύρω στους 22 έως 25 βαθμούς Κελσίου σε εσωτερικά πεδινά τμήματα του νησιού και στα παράλια και γύρω στους 11 βαθμούς Κελσίου στη Χιονίστρα.
Την Παρασκευή, το αποκομμένο χαμηλό στη μέση τροπόσφαιρα θα κινηθεί ανατολικότερα, παραμένοντας όμως στη κεντρική Μεσόγειο. Στην περιοχή μας ο καιρός θα είναι κυρίως αίθριος με λίγες υψηλές νεφώσεις. Στην ατμόσφαιρα θα αιωρείται αραιή σκόνη, η οποία θα είναι περιορισμένη κυρίως μερικά χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια.
Γεωδυναμικό ύψος στα 500mb και μέση ατμοσφαιρική πίεση στο επίπεδο της θάλασσας (mb) για την Παρασκευή (28/11/2025)
Θερμοκρασιακή απόκλιση στα 850 hPa (~1500 μέτρα από την επιφάνεια) για την Παρασκευή (28/11/2025)
Η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή άνοδο, για να κυμανθεί γύρω στους 2-5 βαθμούς Κελσίου πιο πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα, φτάνοντας γύρω στους 23 έως 26 βαθμούς Κελσίου σε εσωτερικά πεδινά τμήματα του νησιού, γύρω στους 24 έως 27 βαθμούς Κελσίου στα παράλια και γύρω στους 13 βαθμούς Κελσίου στη Χιονίστρα.
Το Σάββατο, το αποκομμένο χαμηλό στη μέση τροπόσφαιρα θα έχει εισέλθει πίσω στη κυκλοφορία της ατμόσφαιρας και σε συνδυασμό με βαρομετρικό χαμηλό στα Βαλκάνια θα επηρεάσουν προοδευτικά την περιοχή μας καθώς κινούνται βορειοανατολικότερα. Ως πρώτη φάση, αναμένεται να συνεχίσει η μεταφορά σκόνης προς την περιοχή μας με προοδευτική εμφάνιση νεφώσεων κυρίως κατά το δεύτερο μισό της ημέρας ενώ από περίπου αργά το απόγευμα ή προς το βράδυ αναμένεται να παρατηρηθούν κατά τόπους και κατά περιόδους βροχές και μεμονωμένες καταιγίδες.
Θερμοκρασιακή απόκλιση στα 850 hPa (~1500 μέτρα από την επιφάνεια) για το Σάββατο (29/11/2025)
Η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή περαιτέρω άνοδο κυρίως στο εσωτερικό, για να κυμανθεί γύρω στους 3-6 βαθμούς Κελσίου πιο πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα, φτάνοντας γύρω στους 24 έως 27 βαθμούς Κελσίου σε εσωτερικά πεδινά τμήματα του νησιού και στα παράλια και γύρω στους 13 βαθμούς Κελσίου στη Χιονίστρα.
Την Κυριακή, φαίνεται να συνεχίζονται κατά τόπους και κατά περιόδους βροχές και μεμονωμένες καταιγίδες με τη θερμοκρασία να σημειώνει πτώση ενώ η σκόνη θα αρχίσει να εκτοπίζεται ανατολικότερα.
Ο θερμότερος Σεπτέμβριος των τελευταίων 141 ετών ανά το παγκόσμιο ήταν ο φετινός, σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Περιβαλλοντικών Πληροφοριών της Αμερικής (National Center for Environmental Information – NCEI).
Πιο συγκεκριμένα, η μέση παγκόσμια θερμοκρασία επιφάνειας, τόσο στην ξηρά όσο και στους ωκεανούς κατά τον φετινό Σεπτέμβριο, ήταν κατά 0.97 βαθμούς Κελσίου πιο πάνω από τη μέση τιμή του 20ου αιώνα, η οποία είναι οι 15.0 βαθμοί Κελσίου, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ Σεπτεμβρίου που καταγράφηκε τον Σεπτέμβριο του 2015 και 2016, κατά 0.02 βαθμούς Κελσίου.
Ο Σεπτέμβριος του 2020 ήταν ο 44ος συνεχόμενος Σεπτέμβριος και ο 429ος συνεχόμενος μήνας όπου οι θερμοκρασίες ήταν πάνω από τις μέσες τιμές του 20ου αιώνα.
Οι 10 θερμότεροι Σεπτέμβριοι έχουν παρατηρηθεί από το 2005 και έπειτα, ενώ οι 7 θερμότεροι Σεπτέμβριοι έχουν παρατηρηθεί μέσα στην τελευταία 7ετία (2014-2020).
Η μέση θερμοκρασία επιφάνειας ξηράς και ωκεανών του νότιου ημισφαιρίου για τον Σεπτέμβριο του 2020, ήταν η υψηλότερη που έχει καταγραφεί από το 1880 και έπειτα, με απόκλιση 0.70 βαθμούς Κελσίου πάνω από την κανονική, καταρρίπτοντας το προηγούμενο ρεκόρ του 2015, 2017 και 2018 κατά 0.01 βαθμούς Κελσίου. Παράλληλα, το βόρειο ημισφαίριο βίωσε τον 3ο θερμότερο Σεπτέμβριο στην ιστορία του, με τον συνδυασμό θερμοκρασιών επιφάνειας, τόσο στην ξηρά όσο και στους ωκεανούς, να κλείνει κατά 1.21 βαθμούς Κελσίου πιο πάνω από την κανονική.
Η Ευρώπη βίωσε τον θερμότερο Σεπτέμβριο στην ιστορία της από τότε που υπάρχουν στοιχεία (1880), με τη μέση θερμοκρασία της να κυμαίνεται κατά 2.33 βαθμούς Κελσίου πιο πάνω από τα κανονικά, καταρρίπτοντας το προηγούμενο ρεκόρ του 2018, κατά 0.40 βαθμούς Κελσίου. Να τονίσουμε ότι η περιοχή της Κύπρου βίωσε τον θερμότερο Σεπτέμβριο στην ιστορία της, καταρρίπτοντας και το παγκύπριο ρεκόρ θερμοκρασίας και περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε εδώ. Χαρακτηριστικός είναι και ο χάρτης πιο πάνω, όπου φαίνεται πως η κεντροανατολική Μεσόγειος βίωσε θερμοκρασίες ρεκόρ για μήνα Σεπτέμβριο.
Παράλληλα, όσον αφορά τη θαλάσσια παγοκάλυψη, η μέση παγοκάλυψη στην Αρκτική ήταν η 2η μικρότερη για μήνα Σεπτέμβριο, κατά 961.000 τετραγωνικά μίλια (38.8%) πιο κάτω από τα κανονικά για την περίοδο 1981-2010, σύμφωνα με την ανάλυση του Εθνικού Κέντρου Χιονιού και Πάγου (National Snow and Ice Data Center), χρησιμοποιώντας δεδομένα της NASA και του NOAA. Να σημειώσουμε ότι μόνο ο Σεπτέμβριος του 2012 είχε μικρότερη παγοκάλυψη. Παράλληλα, στις 15 Σεπτεμβρίου 2020, η παγοκάλυψη στην Αρκτική έφτασε στη μικρότερη ετήσια τιμή της (1.44 εκατομμύρια τετραγωνικά μίλια πάγου), κάτι που αποτελεί την 2η μικρότερη ετήσια τιμή της. Το ρεκόρ συνεχίζει να κατέχει ο Σεπτέμβριος του 2012.
Όσον αφορά την παγοκάλυψη στην Ανταρκτική κατά τον μήνα Σεπτέμβριο 2020, αυτή κυμάνθηκε σε επίπεδα πάνω από τα κανονικά, φτάνοντας τα 7.25 εκατομμύρια κυβικά μίλια πάγου. Η συγκεκριμένη παγοκάλυψη είναι η 13η υψηλότερη για την Ανταρκτική στα 42 χρόνια όπου υπάρχουν δορυφορικές μετρήσεις. Σύμφωνα με το NSIDC, η Ανταρκτική ίσως να έφτασε τη μέγιστη ετήσια της παγοκάλυψη στις 28 Σεπτεμβρίου, με 7.32 εκατομμύρια κυβικά μίλια πάγου.
Να σημειώσουμε ότι, από τον Ιανουάριο μέχρι και τον Σεπτέμβριο του 2020, η μέση παγκόσμια θερμοκρασία επιφάνειας, τόσο στην ξηρά όσο και στους ωκεανούς, είναι η 2η μεγαλύτερη για τα 141 τελευταία χρόνια όπου υπάρχουν στοιχεία, αφού, μέχρι και το τέλος Σεπτεμβρίου, κυμαινόμασταν κατά 1.02 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα κανονικά του 20ου αιώνα. Η τιμή αυτή απέχει μόλις 0.04 βαθμούς Κελσίου από το να ισοφαρίσουμε το ρεκόρ του 2016. Σύμφωνα με στατιστική ανάλυση των επιστημόνων του NCEI, το 2020 είναι πολύ πιθανό να κλείσει μέσα στα 3 πρώτα θερμότερα έτη που έχουν καταγραφεί από το 1880 και έπειτα.
Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο του NCEI, πατώντας στον πιο κάτω σύνδεσμο:
Για συνεχή ενημέρωση και για τυχόν έκτακτα δελτία, μπορείτε να κάνετε LIKE και FOLLOW στη σελίδα μας στο Facebook, καθώς και subscribe στην ιστοσελίδα μας και στο κανάλι μας στο You Tube για άμεση ενημέρωση για τον καιρό.
Ο ατμοσφαιρικός αέρας που περιβάλλει την Γη βρίσκεται σε μια διαρκή κίνηση. Αυτό οφείλεται:
α) Στην περιστροφική κίνηση της Γης περί τον άξονα της
β) Στο ανάγλυφο
γ) Στην ηλιακή ακτινοβολία που λαμβάνεται και από την ατμόσφαιρα, αλλά και από την επιφάνεια του εδάφους
Η κίνηση λοιπόν αυτή του ατμοσφαιρικού αέρα, που έχει κάποια σχετική κίνηση ως προς το έδαφος ορίζεται με την ονομασία «άνεμος». Να σημειώσουμε ότι με τον όρο «άνεμο» εννοούμε σχεδόν πάντοτε την οριζόντια συνιστώσα της κίνησης, αφού η κατακόρυφη συνιστώσα των κινήσεων του αέρα είναι συνήθως μικρή.
Για τον προσδιορισμό του ανέμου, οι παράμετροι που λαμβάνονται υπόψιν είναι α) η διεύθυνση και β) η ταχύτητα (ένταση) του ανέμου. Με την διεύθυνση του ανέμου εννοούμε το σημείο του ορίζοντα απ’ το οποίο πνέει ο άνεμος. Όσον αφορά την ταχύτητα του ανέμου, διάφορες μονάδες/κλίμακες χρησιμοποιούνται, με την ταχύτητα του ανέμου να μετριέται από ανεμόμετρα ή ανεμογράφους.
Ανεμόμετρο
Μία από τις πιο διαδεδομένες κλίμακες για την μέτρηση της έντασης του ανέμου είναι η κλίμακα μποφόρ (Beaufort Wind Scale), η οποία επινοήθηκε το 1805 από τον Ιρλανδό ναύαρχο και υδρογράφο Φράνσις Μποφόρ (Francis Beaufort) και βασίζεται στην παρατήρηση των αποτελεσμάτων του ανέμου στη στεριά και στη θάλασσα. Η κλίμακα ξεκινάει από το 0 και φτάνει μέχρι το 12.
Στον πίνακα τον οποίο μπορείτε να δείτε πατώντας στον πιο κάτω σύνδεσμο, συμπεριλαμβάνεται η κλίμακα Beaufort (μαζί με τις μετατροπές της σε κόμβους, μίλια ανά ώρα, χιλιόμετρα ανά ώρα και μέτρα ανά δευτερόλεπτο), τον χαρακτηρισμό του ανέμου και θάλασσας, την κατάσταση ξηράς και θάλασσας, αλλά και το πιθανό ύψος κύματος σε μέτρα.
Να σημειώσουμε ότι οι τιμές που αναγράφονται στον πίνακα έχουν να κάνουν με την μέση 10λεπτη ταχύτητα ανέμου και πως η μέτρηση γίνεται σε υψόμετρο 10 μέτρα από την επιφάνεια.
Στις Τοποθεσίες, μπορείτε να δείτε ανά περιοχή ποιες μέρες υπάρχουν πιθανότητες βροχής, αλλά και πόσο ανέρχεται η πιθανότητα (Chance of rain). Επίσης, μπορείτε να δείτε τη μέγιστη και ελάχιστη θερμοκρασία, ένταση και κατεύθυνση ανέμου, όπως και ώρες ηλιοφάνειας για κάθε περιοχή.
Για συνεχή ενημέρωση και για τυχόν έκτακτα δελτία, μπορείτε να κάνετε LIKE και FOLLOW στη σελίδα μας στο Facebook, καθώς και subscribe στην ιστοσελίδα μας και στο κανάλι μας στο YouTube για άμεση ενημέρωση για τον καιρό.
Σε μία πολύ σημαντική αναβάθμιση προχώρησε χθες Τετάρτη η Εθνική Ωκεανογραφική και Ατμοσφαιρική Υπηρεσία των Η.Π.Α (NOAA), αναβαθμίζοντας τα ‘Ensembles’ στο Αμερικανικό Προγνωστικό Μοντέλο, γνωστό ως GFS.
Τι είναι τα Ensembles;
Τα Ensembles του GFS είναι τρεξίματα τα οποία βασίζονται στα ίδια αρχικά δεδομένα με αυτά του GFS, αλλά με μια σημαντική διαφορά – το μοντέλο τρέχει αρκετές ακόμα φορές, όπου κάθε φορά γίνονται κάποιες μικρές διαφοροποιήσεις στα αρχικά δεδομένα. Αυτό συμβαίνει για τον λόγο ότι τα προγνωστικά μοντέλα δέχονται τεράστιες ποσότητες δεδομένων, όπου μέσα σε αυτά είναι σίγουρο ότι θα υπάρχουν κάποια λάθη ή ανακρίβειες. Άρα, διαφοροποιώντας λίγο τα αρχικά δεδομένα, μπορούμε να εξακριβώσουμε πως αυτές οι ανακρίβειες μπορούν να επηρεάσουν την πρόγνωση και μπορούμε να καταγράψουμε όλα τα πιθανά σενάρια.
Με την χθεσινή αναβάθμιση των Ensembles, αυτά ενσωματώθηκαν στον πυρήνα FV3, κάτι το οποίο προστέθηκε πέρσι στο GFS. Αυτή η αναβάθμιση αποτελεί και την σημαντικότερη αναβάθμιση όσον αφορά τα μέλη των Ensembles εδώ και 5 χρόνια.
Αρχικά, τα μέλη των ensembles πλέον δεν είναι 21 (20 perturbations και 1 control run – εικόνα 1) αλλά έχουν αυξηθεί σε 31 (30 perturbations και 1 control run – εικόνα 2).
Εικόνα 1 – Διάγραμμα Λευκωσίας πριν την αναβάθμισηΕικόνα 2 – Διάγραμμα Λευκωσίας μετά την αναβάθμιση
Παράλληλα, με την συμπερίληψη του πυρήνα FV3 στο GEFS, η οριζόντια ανάλυση (resolution) αυξήθηκε σε 25km από τα 33km που είχε πριν. Αυτές οι αλλαγές θα επιτρέψουν στα μοντέλα να τρέχουν με μεγαλύτερη ανάλυση, παρέχοντας μας μεγαλύτερη ακρίβεια. Ακόμα μια σημαντική αναβάθμιση είναι η αύξηση της προγνωστικής διάρκειας από 16 ημέρες σε 35 ημέρες μαζί με ταυτόχρονες αναβαθμίσεις στην φυσική των μοντέλων.
Σύμφωνα με το ΝΟΑΑ, κατά την διάρκεια των δοκιμών του αναβαθμισμένου GEFS παρατηρήθηκαν βελτιωμένες προβλέψεις ακραίων καιρικών φαινομένων, συμπεριλαμβανομένου της τροχιάς και έντασης τροπικών κυκλώνων, υετού, ύψος κυμάτων καθώς και τον αερολυμμάτων για όλες τις περιοχές σε ολόκληρο τον κόσμο.
Περισσότερα σχετικά με την αναβάθμιση του GEFS, μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο που αναρτήθηκε στην σελίδα του NOAA πατώντας στον πιο κάτω σύνδεσμο:
Για συνεχή ενημέρωση και για τυχόν έκτακτα δελτία, μπορείτε να κάνετε LIKE και FOLLOW στη σελίδα μας στο Facebook, καθώς και subscribe στην ιστοσελίδα μας και στο κανάλι μας στο YouTube για άμεση ενημέρωση για τον καιρό.
Το Kitasweather ήρθε σε επικοινωνία με τον κ. Χαράλαμπο Αντωνίου, ο οποίος είναι περιβαλλοντολόγος στο επάγγελμα και μας απάντησε στην μεγάλη απορία κατά πόσο πάει χαμένο το νερό από τις υπερχειλίσεις φραγμάτων.
Ένεκα των έντονων βροχοπτώσεων που παρατηρήθηκαν κατά τις χειμερινές περιόδους 2018-2019 και 2019-2020, παρατηρείται ένας διαδικτυακός αναβρασμός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σχετικά με το νερό των ποταμών και τις υπερχειλίσεις των φραγμάτων που καταλήγουν στην παράκτια ζώνη. Αρκετοί πολίτες υποστηρίζουν ότι το νερό από τους ποταμούς και τις υπερχειλίσεις των φραγμάτων πάει χαμένο και τα Αρμόδια Τμήματα θα πρέπει να μεριμνήσουν, έτσι ώστε το νερό να αποθηκεύεται σε τεχνητές λίμνες η φράγματα, αγνοώντας τις δυνητικά αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις που μπορεί να επιφέρει κάτι τέτοιο.
Το μικρό μας νησί έχει περάσει παρατεταμένες περιόδους ανομβρίας που είχαν ως αποτέλεσμα το κράτος να παίρνει δραστικά μετρά για εξοικονόμηση νερού (2007,2008, 2016). Μνήμες από αυτές τις χρονιές έχουν δημιουργήσει φοβίες στους πολίτες σε ό,τι έχει να κάνει με τα αποθέματα νερού στο νησί μας, δικαιολογώντας τις προαναφερόμενες αντιλήψεις. Ωστόσο, παρατηρείται άγνοια γύρω από το θέμα και οι περισσότεροι πολίτες δεν είναι ενήμεροι για τα σχετικά περιβαλλοντικά προβλήματα που προκαλούν τα φράγματα, καθώς και τις πιθανές επιπτώσεις που επιφέρουν στο θαλάσσιο οικοσύστημα και τις παράκτιες ζώνες. Σε αυτό το σύντομο άρθρο θα θέλαμε να αναφερθούμε εν συντομία στα κύρια προβλήματα που προκύπτουν από την κατασκευή μεγάλων φραγμάτων.
Ο άνθρωπος θεωρείται ως ένας από τους μεγαλύτερους μηχανικούς οικοσυστήματος, ο οποίος έχει τη δυνατότητα να μεταβάλει τα φυσικά γεω-χαρακτηριστικά γύρω του για σκοπούς βιωσιμότητας. Πριν από περίπου 5000 χρόνια κατασκευάστηκε το πρώτο φράγμα (Jawa Dam, Ιορδανία) και έκτοτε το μέγεθος και η συχνότητα των φραγμάτων έχουν αυξηθεί κατά πολύ. Αξιοποιώντας τις γνώσεις υδρολογίας και υδροµηχανικής χιλιάδων χρόνων, ο άνθρωπος έχει καταφέρει να δημιουργήσει φράγματα που συγκαταλέγονται ανάμεσα στα μεγαλύτερα επιτεύγματα της ανθρωπότητας (Itaipu Dam).
Μέχρι τη δεκαετία του ‘50 κατασκευάζονταν περίπου 700 μεγάλα φράγματα παγκοσμίως ανά δεκαετία, ενώ τα επόμενα χρόνια καταγράφηκε μια κατακόρυφη αύξηση. Έκτοτε άρχισαν να εμφανίζονται οι πρώτες συζητήσεις σχετικά με τα πραγματικά οφέλη που προκύπτουν από τη λειτουργία μεγάλων φραγμάτων, καθώς και οι πρώτες απόψεις ότι η κατασκευή και λειτουργία μεγάλων φραγμάτων δύναται να προκαλεί περιβαλλοντικές καταστροφές και μακροχρόνιες αρνητικές επιδράσεις, που υπερβαίνουν τα άμεσα οικονομικά οφέλη στις περιοχές κατάντη των φραγμάτων (κάτω πλευρά του φράγματος). Έτσι, αναδείχθηκε η ανάγκη για καλύτερο σχεδιασµό των τεχνητών φραγµάτων και για λήψη των κατάλληλων µέτρων, ώστε να µειωθούν στο ελάχιστο οι περιβαλλοντικές ή όποιες άλλες επιπτώσεις.
Πέρα από τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που επιφέρουν οι εργασίες κατασκευής ενός φράγματος (καταστροφή χλωρίδας, μετατόπιση πανίδας κ.α.), η φραγή ποτάμιων σωμάτων δύναται να επιφέρει μακροχρόνιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις κατάντη του φράγματος, αλλά και στη γύρω περιοχή.
Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που συσχετίζεται με την κατασκευή φραγμάτων, είναι η κατακράτηση ιζημάτων μέσα στην τεχνητή λεκάνη. Με την κατασκευή ενός φράγματος εξομαλύνεται η ροή του νερού κατάντη και αυτό συνεπάγεται τη μείωση της ροής στις λεκάνες απορροής, με συνεπακόλουθο την έκλυση μικρότερης ποσότητας ιζήματος στις παραλίες. Αυτό οδηγεί στη μη ανανέωση των διαβρωτικών υλικών της ακτογραμμής, επηρεάζοντας το ισοζύγιο ιζημάτων. Έτσι, με τη μείωση της ποσότητας του ιζήματος, η διάβρωση της περιοχής είναι αναπόφευκτη. Στην Κύπρο, η διάβρωση των παραλίων μας είναι εμφανής σε αρκετά σημεία και ιδιαίτερα στη Λεμεσό. Φυσικά υπάρχουν κι άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν το ρυθμό διάβρωσης (μεταφορά άμμου από τις παραλίες, κλιματική αλλαγή, έντονη αστικοποίηση κ.α.) στις παραλίες μας, αλλά και η περιορισμένη τροφοδότηση ιζημάτων είναι ένας από αυτούς.
Επίσης, φράζοντας μεγάλους ποταμούς, οι σχέσεις νερού-εδάφους-θρεπτικών συστατικών επηρεάζονται. Οι κοίτες ποταμών ανά το παγκόσμιο θεωρούνται περιοχές με αρκετά εύκρατο έδαφος, λόγω της υπερχείλισης ποτάμιων συστημάτων που μεταφέρουν θρεπτικά συστατικά. Αρκετοί πολιτισμοί στηρίζονται σε αυτό το βραχυπρόθεσμο φαινόμενο πλημμυρίδας για να εξασφαλίσουν τα θρεπτικά συστατικά για να καλλιεργήσουν τις σοδειές τους. Επομένως, η παρεμπόδιση της φυσικής ροής των ποτάμιων σωμάτων έχει ως αποτέλεσμα τη μη διοχέτευση θρεπτικών συστατικών στις κοιλάδες, επηρεάζοντας αρνητικά τη γεωργία.
Επιπρόσθετα, η μείωση ή πλήρης παρεμπόδιση της ροής κατάντη των φραγμάτων, επηρεάζει αρνητικά τους υπόγειους υδροφορίες που βασίζονται στη συνεχή ροή των ποτάμιων σωμάτων για εμπλουτισμό. Αυτό με τη σειρά του δημιουργεί περαιτέρω προβλήματα, καθώς με τη σειρά τους οι γεωργοί, στην προσπάθειά τους να διατηρήσουν τη γεωργική τους παραγωγή, αντλούν με μηχανικά μέσα νερό από τους υπόγειους υδροφορίες, εντείνοντας έτσι το πρόβλημα. Ο μη εμπλουτισμός καθώς και η υπεράντληση υπόγειων υδάτων, δύναται να επιφέρει περαιτέρω περιβαλλοντικές επιπτώσεις, όπως στην περίπτωση της περιοχής Ακρωτηρίου (Λεμεσού), όπου η υπεράντληση υπόγειων υδάτων λόγω εντατικής γεωργίας αλλά και ο ανεπαρκής εμπλουτισμός του μεγαλύτερου υδροφορέα της Κύπρου, είχε ως αποτέλεσμα την υφαλμύρινση των υπόγειων υδάτων από την εισχώρηση θαλασσινού νερού μέσα στον υδροφόρο ορίζοντα, υποβαθμίζοντας την ποιότητα των υπόγειων νερών.
Η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και συγκεκριμένα η Λεβαντίνη, χαρακτηρίζεται ως μια από τις πιο ολιγοτροφικές θάλασσες του πλανήτη και ένας από τους λόγους που συνεισφέρει στον ολιγοτροφικό χαρακτήρα της περιοχής, είναι οι περιορισμένες ποσότητες θρεπτικών συστατικών που καταλήγουν στη θάλασσα, λόγω της απουσίας μεγάλων ποταμών και της έντονης φραγής υδάτινων σωμάτων. Λόγω της έλλειψης θρεπτικών συστατικών, η παραγωγικότητα της Ανατολικής Μεσογείου χαρακτηρίζεται ως χαμηλή. Παρόλα αυτά, κάποια θαλάσσια είδη στηρίζονται στην, έστω και μειωμένη, τροφοδότηση θρεπτικών συστατικών στην παράκτια ζώνη από τις εκβολές ποταμών. Ένα φράγμα που θα κατασκευαστεί σε αυτόν τον υδάτινο δρόμο, θα διακόψει τον κύκλο ζωής αυτών των ειδών και δύναται να προκαλέσει μείωση πληθυσμού ή ακόμη και πλήρη εξαφάνιση του είδους από την περιοχή.
Συνοψίζοντας, η κατασκευή φραγμάτων μπορεί να φαντάζει σαν μια εύκολη λύση για τη διατήρηση αποθεμάτων νερού κατά περιόδους ανομβρίας, αλλά δεν είναι ό,τι πιο φιλικό προς το φυσικό περιβάλλον. Η κατασκευή και η λειτουργία μεγάλων φραγμάτων έχει αρνητικό αντίκτυπο στο περιβάλλον και τις πλείστες φορές η περιβαλλοντική υποβάθμιση κατάντη του φράγματος είναι ανεπανόρθωτη. Τα φράγματα θα πρέπει να είναι η τελευταία γραμμή άμυνας κατά της λειψυδρίας που οφείλεται σε παρατεταμένη ανομβρία. Καινούργιες μέθοδοι εντατικής γεωργίας (υδροπονία), καινοτόμες βιομηχανικές πρακτικές που στοχεύουν στην εξοικονόμηση νερού αλλά και πρακτικές εξοικονόμησης νερού σε ατομικό επίπεδο, θα πρέπει να εφαρμοστούν στο μέλλον. Σαν λαός που έχει στις μνήμες του τις επιπτώσεις που φέρει η έλλειψη πόσιμου νερού, θα πρέπει να υιοθετήσουμε πρακτικές εξοικονόμησης νερού στην καθημερινότητά μας, για να μην αναβιώσουμε ακραίες καταστάσεις όπως αυτές του παρελθόντος.
* Η κεντρική εικόνα είναι από την υπερχείλιση του φράγματος του Ασπρόκρεμμου.
Στις Τοποθεσίες, μπορείτε να δείτε ανά περιοχή ποιες μέρες υπάρχουν πιθανότητες βροχής, αλλά και πόσο ανέρχεται η πιθανότητα (Chance of rain). Επίσης, μπορείτε να δείτε τη μέγιστη και ελάχιστη θερμοκρασία, ένταση και κατεύθυνση ανέμου, όπως και ώρες ηλιοφάνειας για κάθε περιοχή.
Για συνεχή ενημέρωση και για τυχόν έκτακτα δελτία, μπορείτε να κάνετε LIKE και FOLLOW στη σελίδα μας στο Facebook, καθώς και subscribe στην ιστοσελίδα μας και στο κανάλι μας στο YouTube για άμεση ενημέρωση για τον καιρό.
