Με τον όρο «νέφη», εννοούμε τους αιωρούμενους ατμοσφαιρικούς σχηματισμούς, οι οποίοι προκύπτουν από την συμπύκνωση των υδρατμών που περιέχονται στην ατμόσφαιρα και που αποτελούνται από υδροσταγόνες ή παγοκρυστάλλους, ή και από τα 2 μαζί.
Τα νέφη, ανάλογα με τον τρόπο σχηματισμού τους, μπορούν να ταξινομηθούν σε 4 βασικές κατηγορίες:
Μετωπικά
Ορογραφικά
Ανοδικών Ρευμάτων
Ατμοσφαιρικών διαταράξεων
Επίσης, τα νέφη κατηγοριοποιούνται, ανάλογα με το ύψος της βάσης τους, σε 4 ομάδες:
Τα κατώτερα
Τα μέσα
Τα ανώτερα
Της κατακόρυφης ανάπτυξης
Παράλληλα, υπάρχουν 3 βασικές κατηγορίες νεφών, ανάλογα με το σχήμα τους:
Θύσανοι (cirrus/cirro): «σαν τούφες μαλλιών στον ουρανό»
Στρώματα (stratus/strato): «σαν στρώμα στον ουρανό»
Σωρείτες (cumulus/cumulo): «σαν σωρούς στον ουρανό»
Nα σημειώσουμε ότι, εκτός από τα πιο πάνω, η λέξη «Μελανίας» (nimbus/nimbo) μπορεί να προστεθεί μπροστά από τα νέφη τύπου στρώματος και σωρείτων, για να δείξει ότι το σύννεφο προκαλεί κατακρημνίσματα.
Με βάση τα πιο πάνω, η ονομασία των νεφών προκύπτει από το σχήμα τους, αλλά και από το ύψος στο οποίο παρατηρούνται. Σύμφωνα με τον Διεθνή Άτλαντα των Νεφών, μπορούν να καθοριστούν 10 βασικοί τύποι νεφών, τους οποίους θα αναλύσουμε πιο κάτω.
1. ΚΑΤΩΤΕΡΑ ΝΕΦΗ: Η βάση τους βρίσκεται κάτω από τα 2000 μέτρα και μπορεί να φτάσει μέχρι και το έδαφος. Στη συγκεκριμένη ομάδα ανήκουν τρία είδη νεφών:
Στρώματα (Stratus – St): ομοιόμορφα νεφελώδη στρώματα, συνήθως χρώματος γκρι. Αποτελούνται μόνο από υδροσταγονίδια και, εάν είναι αρκετά πυκνά, μπορούν να δώσουν ασθενή βροχόπτωση ή βροχόπτωση τύπου ψεκάδας.
Στρώματα (Stratus) – Φωτογραφία από Michael Bruhn (Δημοσιεύθηκε στο WMO)
Στρωματοσωρείτες (Stratocumulus – Sc): στρώματα νεφών σε ομάδες ή σειρές (με κυλινδρικό ή σφαιρικό σχήμα), με λευκό ή γκρίζο χρώμα. Δίνουν την εντύπωση «κυμάτων» στον ουρανό. Αποτελούνται κυρίως από υδροσταγονίδια και από παγοκρυστάλλια και, άμα είναι αρκετά πυκνά, μπορούν να δώσουν ασθενή βροχόπτωση ή χιονόπτωση.
Στρωματοσωρείτες (Stratocumulus) – Φωτογραφία από Michael Bruhn (Δημοσιεύθηκε στο WMO)
Μελανοστρώματα (Nimbostratus – Ns): χαμηλά, έντονα σκουρόχρωμα και πυκνά νέφη, τα οποία αποτελούνται από βροχοσταγόνες, παγοκρυστάλλια ή νιφάδες χιονιού. Είναι βροχοφόρα νέφη, τα οποία δίνουν βροχή, συνήθως χαμηλής έντασης αλλά μεγάλης διάρκειας.
Μελανοστρώματα (Nimbostratus) – Φωτογραφία από MetOffice
2. ΜΕΣΑ ΝΕΦΗ: Η βάση τους βρίσκεται σε ύψος από περίπου 2 χιλιόμετρα μέχρι περίπου τα 6 χιλιόμετρα. Η ομάδα αυτή περιλαμβάνει δύο είδη νεφών:
Υψιστρώματα (Altostratus – As): αποτελούν ένα φαιό, διάχυτο πέπλο που συνήθως καλύπτει όλο το μέρος του ουρανού, με τον ήλιο σε κάποια σημεία να φαίνεται αμυδρά. Παρατηρούνται κυρίως μπροστά από ένα θερμό ή συνεσφιγμένο μέτωπο και καθώς το μέτωπο πλησιάζει, τα νέφη αυτά πυκνώνουν και χαμηλώνουν σε νέφη τύπου στρώματος και έπειτα μελανοστρώματος. Τα νέφη αυτά αποτελούνται από υδροσταγονίδια και παγοκρυστάλλια και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να προκαλέσουν ασθενή φαινόμενα βροχής ή χιονιού.
Υψιστρώματα (Altostratus) – Φωτογραφία από Frank Le Blancq (Δημοσιεύθηκε στο WMO)
Υψισωρείτες (Altocumulus – Ac): λευκά ή γκρίζα νέφη (ή και συνδυασμός των 2 χρωμάτων), τα οποία παρατηρούνται σε ομάδες με μικρά ή μεγάλα κενά μεταξύ τους και συνήθως δίνουν την εικόνα ενός «πλακόστρωτου». Αποτελούνται κυρίως από υδροσταγονίδια και δεν δίνουν φαινόμενα.
Υψισωρείτες (Altocumulus) – Φωτογραφία από Kwong Hung Tam (Δημοσιεύθηκε στο WMO)
3. ΑΝΩΤΕΡΑ ΝΕΦΗ: Η βάση τους βρίσκεται σε ύψος περίπου 7 χιλιόμετρα και συναντώνται σχεδόν μέχρι την περιοχή της τροπόπαυσης. Η ομάδα αυτή περιλαμβάνει 3 είδη νεφών.
Θύσανοι (Cirrus – Ci): Είναι λεπτά, άσπρα, ινώδη νέφη με μεταξώδη όψη. Μοιάζουν με τούφες μαλλιών και έχουν ακανόνιστο σχήμα. Αποτελούνται από παγοκρυστάλλους και τα νέφη αυτά δεν δίνουν φαινόμενα. Οι θύσανοι, σε ορισμένες περιπτώσεις, θεωρούνται σαν προπομπός έλευσης ενός θερμού μετώπου πάνω από μια περιοχή. Η κίνηση των νεφών αυτών είναι ενδεικτική των ανέμων που επικρατούν στην ανώτερη τροπόσφαιρα.
Θύσανοι (Cirrus) – Φωτογραφία από Stephen Burt (Δημοσιεύθηκε στο WMO)
Θυσανοστρώματα (Cirrostratus – Cs): Είναι λεπτά, ινώδη νέφη που καλύπτουν μεγάλο μέρος του ουρανού και επιτρέπουν στο φως του ήλιου ή του φεγγαριού να τα διαπερνά, σχηματίζοντας συνήθως το φαινόμενο της «Άλως». Tα νέφη αυτά αποτελούνται από παγοκρυστάλλους και δεν δίνουν φαινόμενα.
Θυσανοσωρείτες (Cirrocumulus – Cc): Είναι κυρίως λευκά και λεπτά νέφη, τα οποία δεν έχουν ινώδη μορφή και παρατηρούνται κυρίως σε ομάδες ή σειρές με κυματοειδείς σχηματισμούς. Αποτελούνται από παγοκρυστάλλια και υδροσταγονίδια σε υπέρτηξη, τα οποία γρήγορα μετατρέπονται σε παγοκρυστάλλια και δεν δίνουν φαινόμενα.
Θυσανοσωρείτες (Cirrocumulus) – Φωτογραφία από Wikipedia
4.ΝΕΦΗ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ: Νέφη των οποίων η βάση τους ξεκινάει τις πλείστες περιπτώσεις από χαμηλά υψόμετρα (ακόμα και κάτω από 2 χιλιόμετρα ύψος) και η κορυφή τους, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να φτάσει μέχρι και το ύψος της τροπόπαυσης. Η ομάδα αυτή περιλαμβάνει 2 είδη νεφών.
Σωρείτες (Cumulus – Cu): Είναι κυρίως πυκνά νέφη κατακόρυφης ανάπτυξης, τα οποία μοιάζουν με σωρούς από βαμβάκι στον ουρανό και έχουν επίπεδη βάση. Είναι λευκά ή γκρίζα νέφη και λάμπουν έντονα όταν φωτίζονται από τον ήλιο. Δημιουργούνται κυρίως σε αίθριο καιρό και όταν παράλληλα υπάρχουν έντονες ανοδικές κινήσεις του αέρα. Αποτελούνται κυρίως από υδροσταγονίδια και σε περίπτωση που η κατακόρυφη ανάπτυξη τους είναι μεγάλη, μπορούν να δώσουν βροχή.
Σωρειτομελανίες (Cumulonimbus – Cb): Είναι τεράστια, ογκώδη νέφη, με μεγάλη κατακόρυφη ανάπτυξη και μοιάζουν με βουνά ή πύργους. Η κορυφή τους μπορεί να φτάσει ή και να ξεπεράσει τα 12 χιλιόμετρα ύψος και απλώνει με την μορφή αρμονίου. Περισσότερα για το πως δημιουργούνται τα συγκεκριμένα σύννεφα, μπορείτε να διαβάσετε πατώντας εδώ. Οι σωρειτομελανίες είναι τα κατ’ εξοχήν καταιγιδοφόρα νέφη και δίνουν έντονες βροχοπτώσεις που μερικές φορές συνοδεύονται από χαλάζι και ισχυρούς ριπαίους ανέμους. Το εσωτερικό του νέφους χαρακτηρίζεται από έντονες ανοδικές και καθοδικές κινήσεις, οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη ηλεκτρικού φορτιού, το οποίο δημιουργεί τους κεραυνούς που παρατηρούνται από το συγκεκριμένο νέφος.
Σωρειτομελανίας (Cumulonimbus) – Φωτογραφία από Antonio J. Galindo (Δημοσιεύθηκε στο WMO)
Όπως αναφέραμε και στην αρχή του συγκεκριμένου άρθρου, τα πιο πάνω νέφη αποτελούν τα 10 βασικά είδη νεφών και εκτός αυτών, υπάρχουν πολλές άλλες κατηγορίες, αλλά και υποκατηγορίες των πιο πάνω νεφών. Αν θέλετε να διαβάσετε περισσότερα για τις υποκατηγορίες των πιο πάνω νεφών, πατήστε εδώ (ο σύνδεσμος παραπέμπει στον Παγκόσμιο Άτλα Νεφών του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού).
Για συνεχή ενημέρωση και για τυχόν έκτακτα δελτία, μπορείτε να κάνετε LIKE και FOLLOW στη σελίδα μας στο Facebook, καθώς και subscribe στην ιστοσελίδα μας και στο κανάλι μας στο You Tube για άμεση ενημέρωση για τον καιρό.
*Το άρθρο αυτό περιέχει πληροφορίες από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Μετεωρολογίας (WMO), από το MetOffice και από το βιβλίο “Στοιχεία Γενικής Μετεωρολογίας”.
Το χαλάζι, είναι ένα μετεωρολογικό φαινόμενο και είδος υετού, το οποίο πέφτει από τον ουρανό σαν παγωμένο στερεό σώμα. Αναλόγως του μεγέθους και της ποσότητας που πέφτει, το χαλάζι μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα όταν παρατηρηθεί σε μια περιοχή. Στην περιοχή της Κύπρου, χαλάζι μπορεί να παρατηρηθεί οποιαδήποτε εποχή του χρόνου, αλλά τα σημαντικότερα επεισόδια χαλαζοπτώσεων πιο μεγάλης διαμέτρου, παρατηρούνται κυρίως κατά τους μεταβατικούς μήνες και ιδιαίτερα το φθινόπωρο, όπου η περιοχή μας ευνοείται από καταιγίδες αστάθειας.
Πώς όμως δημιουργείται το χαλάζι και κάτω από ποιες συνθήκες πέφτει στο έδαφος;
Κατά κύριο λόγο, το χαλάζι δημιουργείται σε σύννεφα τα οποία αποκτούν μεγάλο ύψος στην ατμόσφαιρα και τα οποία είναι φορτωμένα με υψηλές ποσότητες υγρασίας, με αποτέλεσμα την εκδήλωση καταιγίδων, όπως είναι τα σύννεφα κατακόρυφης ανάπτυξης (πχ. σωρειτομελανίες – cumulonimbus). Αυτό που χαρακτηρίζει τέτοιου είδους νέφη, είναι τα ισχυρά ανοδικά ρεύματα (updrafts), τα οποία ουσιαστικά βοηθούν στη δημιουργία των χαλαζόκοκκων. Οι υδροσταγόνες μέσα στα συγκεκριμένα νέφη, παρασύρονται από τα ισχυρά ανοδικά ρεύματα σε υψηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας και λόγω των εξαιρετικά χαμηλών θερμοκρασιών που επικρατούν σε τέτοια υψόμετρα, παγώνουν πάνω σε άλλους μικροσκοπικούς πυρήνες που έχουν παρασυρθεί από το έδαφος (διάφορα μικροσωματίδια, όπως πχ. σκόνη). Στη συνέχεια, οι χαλαζόκοκκοι αυτοί μεγαλώνουν περαιτέρω καθώς τα ισχυρά ανοδικά ρεύματα τους διατηρούν μέσα στο νέφος και νέες υδροσταγόνες συγκρούονται και «κολλούν» πάνω στην επιφάνεια των χαλαζόκοκκων, με αποτέλεσμα να παγώνουν, αυξάνοντας έτσι τη διάμετρό τους. Λόγω της παραπάνω διαδικασίας, το χαλάζι που δημιουργείται αποκτά διάφορες στρώσεις, οι οποίες εναλλάσσονται μεταξύ σκληρού, διαυγούς πάγου (η στρώση αυτή δημιουργείται σε περιοχές του νέφους με μεγάλη ποσότητα νερού) και πιο απαλού, θολού πάγου με γαλακτώδη όψη (η στρώση αυτή δημιουργείται σε περιοχές του νέφους με μικρότερη ποσότητα νερού, λόγω των φυσαλίδων που «εγκλωβίζονται» μέσα στον πάγο).
Χαλάζι όπου είναι εμφανείς οι διάφορες στρώσεις. Πηγή: Dailymail
Η διαδικασία που περιγράψαμε πιο πάνω επαναλαμβάνεται συνεχώς, μέχρι να συμβούν 2 πράγματα, που θα έχουν ως αποτέλεσμα την πτώση του χαλαζιού από το νέφος. Όταν το χαλάζι μεγαλώσει αρκετά και το βάρος του είναι τόσο μεγάλο που τα ανοδικά ρεύματα δεν μπορούν να το συγκρατήσουν περαιτέρω, τότε η βαρύτητα υπερνικά και το χαλάζι πέφτει στο έδαφος. Το ίδιο συμβαίνει και σε περίπτωση που τα ανοδικά ρεύματα μέσα στο νέφος εξασθενήσουν, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να συγκρατήσουν περαιτέρω το χαλάζι. Να σημειώσουμε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ανοδικές κινήσεις μπορεί να είναι τόσο ισχυρές, που να έχουν ως αποτέλεσμα το χαλάζι να «εκτοξευθεί» έξω από την περιοχή των ανοδικών ρευμάτων αέρα και να πέσει στο έδαφος.
Διαδικασία δημιουργίας χαλαζιού.Πηγή: WeatherImagery
Βίντεο που επεξηγεί την δημιουργία χαλαζιού
Εάν η διάμετρος του χαλαζιού είναι μικρή, τότε το χαλάζι μπορεί να παρασυρθεί από τους οριζόντιους ανέμους που μπορεί να πνέουν, γι’ αυτό και συνήθως το μεγάλου διαμετρήματος χαλάζι πέφτει κοντά στην περιοχή όπου παρατηρούνται οι ανοδικές κινήσεις. Στην περίπτωση που το χαλάζι «εκτοξεύεται» έξω από τα ισχυρά ανοδικά ρεύματα, τότε το μέγεθός του μπορεί να είναι μεγαλύτερο από το χαλάζι που πέφτει μέσα ή κοντά στα ανοδικά ρεύματα, λόγω του ότι το σημείο τήξης μέσα στα ανοδικά ρεύματα, βρίσκεται σε μεγαλύτερο ύψος, όπως βλέπετε στην πιο κάτω εικόνα.
Πηγή: Penn State University
Αξίζει να αναφερθεί ότι το χαλάζι, μέχρι να φτάσει το έδαφος, χάνει κάποιο μέρος του αρχικού του μεγέθους, καθώς έρχεται σε επαφή με ένα θερμότερο περιβάλλον που έχει ως αποτέλεσμα το μερικό λιώσιμό του. Να σημειώσουμε ότι, ως επί το πλείστο, χαλάζι μεγάλου διαμετρήματος παρατηρείται σε υπερκυτταρικές καταιγίδες (supercell thunderstorms), λόγω των πολύ ισχυρών ανοδικών ρευμάτων που παρατηρούνται σε τέτοιου είδους καταιγίδες και που μπορούν να διατηρήσουν τους χαλαζόκοκκους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μέσα στο νέφος, με αποτέλεσμα τη συνεχή αύξηση του μεγέθους τους. Xαλάζι όμως παρατηρείται και σε μονοκυτταρικές και πολυκυτταρικές καταιγίδες, μικρότερης όμως διαμέτρου σε σχέση με τις υπερκυτταρικές. Περισσότερα για τα 3 είδη καταιγίδων και τους κινδύνους τους, μπορείτε να διαβάσετε πατώντας στους πιο κάτω συνδέσμους:
H συγκεκριμένη
ερώτηση είναι δύσκολο να απαντηθεί, αφού πολλοί παράγοντες μπορούν να παίξουν
ρόλο στην ταχύτητα με την οποία το χαλάζι πέφτει στο έδαφος. Οι σημαντικότεροι
από αυτούς είναι:
Το μέγεθος του χαλαζιού.
Η τριβή που παρατηρείται μεταξύ του χαλαζιού και του περιβάλλοντος αέρα.
Οι ανεμολογικές συνθήκες (είτε οριζόντια, είτε κάθετα) που επικρατούν στην περιοχή όπου πέφτει το χαλάζι.
O βαθμός τήξης του χαλαζιού.
To χαλάζι μπορεί να ανιχνευθεί μέσα από εικόνες ραντάρ;
Ναι, το χαλάζι μπορεί να ανιχνευθεί μέσω ραντάρ τύπου Doppler. Γενικά, όταν παρατηρείται χαλάζι σε μια περιοχή, τότε θα παρατηρήσουμε μεγάλες ανακλαστικότητες (Reflectivity – dbZ) στην εικόνα του ραντάρ. Λαμβάνοντας υπόψη την κλίμακα ανανακλαστικοτήτων του ραντάρ του Τ.Μ, όπως βλέπετε στις πιο κάτω εικόνες, χαλάζι συνήθως παρατηρείται όταν οι χρωματισμοί είναι κόκκινοι/μωβ/ασπρόμαυροι και το ύψος των νεφών ξεπερνά τα 5-6 χιλιόμετρα περίπου. Όσο πιο ψηλά βρισκόμαστε στην κλίμακα, τόσο μεγαλύτερο θα είναι και το χαλάζι που θα παρατηρηθεί. Να σημειώσουμε ότι χαλάζι μικρού διαμετρήματος μπορεί να παρατηρηθεί κατά τους ψυχρούς μήνες του έτους, με χαμηλότερες ανακλαστικότητες και μικρότερο ύψος νεφών. Στις πιο κάτω εικόνες, βλέπετε πώς φαίνονταν παλαιότερες καταιγίδες που έδωσαν χαλαζοπτώσεις, από τις εικόνες ραντάρ του Τ.Μ.
Καταιγίδες στις οποίες παρατηρήθηκε χαλάζι, όπως φαίνονταν από το ραντάρ του Τ.Μ (09 Ιουνίου 2019)Καταιγίδες στις οποίες παρατηρήθηκε χαλάζι, όπως φαίνονται από το ραντάρ του Τ.Μ (20 Οκτωβρίου 2019)
Πού και πότε καταγράφηκε το μεγαλύτερο χαλάζι (σε διάμετρο) στην Κύπρο;
To μεγαλύτερο χαλάζι που έχει σημειωθεί στην Κύπρο, παρατηρήθηκε στις 20 Οκτωβρίου 2019 στην επαρχία Αμμοχώστου και πιο συγκεκριμένα στο Φρέναρος. Το χαλάζι που παρατηρήθηκε ήταν αποτέλεσμα υπερκυτταρικής καταιγίδας που επηρέασε την ευρύτερη περιοχή και, όπως μπορείτε να δείτε στην πιο κάτω εικόνα, έφτανε περίπου τα 6 cm. Το μέγεθος αυτό επιβεβαιώθηκε από τους μετεωρολόγους του Kitasweather, οι οποίοι μετέβησαν στην περιοχή, έλεγξαν και παρέλαβαν τους χαλαζόκοκκους. Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τη Νατάσα Πετάση για την αναφορά, την αρχική μέτρηση και τη διατήρηση των χαλαζόκοκκων υπό κατάλληλες συνθήκες. Nα σημειώσουμε ότι η αρχική καταμέτρηση του χαλαζιού έγινε 10-15 λεπτά αφότου έπεσε στο έδαφος και άρα ένα μικρό μέρος του είχε ήδη λιώσει. Αυτό σημαίνει ότι το αρχικό μέγεθος του χαλαζιού ήταν λίγο μεγαλύτερο από 6 cm (μέγεθος μπάλας του τένις). Το χαλάζι, βάσει αναφορών της Νατάσας, αλλά και βάσει αναφορών άλλων κατοίκων της περιοχής, δημιούργησε αρκετά προβλήματα σε περιουσίες, σπάζοντας τζάμια αυτοκινήτων και σπιτιών και καταστρέφοντας γεωργικές καλλιέργειες.
Καταμέτρηση του χαλαζιού που παρατηρήθηκε στο Φρέναρος στις 20 Οκτωβρίου 2019 από κάτοικο της περιοχής
Εικόνες από το χαλάζι που παρατηρήθηκε στις 20 Οκτωβρίου 2019 στο Φρέναρος
Βαθουλώματα και ζημιές σε αυτοκίνητα λόγω των χαλαζοπτώσεων που παρατηρήθηκαν στο Φρέναρος
Πού και πότε καταγράφηκε το μεγαλύτερο χαλάζι (σε διάμετρο) παγκοσμίως;
Σύμφωνα με τον ΝΟΑΑ, το μεγαλύτερο χαλάζι που έχει επίσημα καταγραφεί είναι στην Αμερική, στην περιοχή Vivian της Νότιας Ντακότα, στις 23 Ιουλίου 2010. Το χαλάζι είχε διάμετρο 8 ίντσες (20.32 cm) και ζύγιζε 0.879 kg. Να σημειώσουμε ότι μέρος του χαλαζιού είχε ήδη λιώσει μέχρι να μετρηθεί επίσημα από το προσωπικό της εθνικής μετεωρολογικής υπηρεσίας της Αμερικής (NWS), λόγω του ότι το άτομο που βρήκε το συγκεκριμένο χαλάζι, δεν μπόρεσε να το διατηρήσει στην αρχική του κατάσταση, εξαιτίας της διακοπής ρεύματος που παρατηρήθηκε στην περιοχή.
*Σε περίπτωση που παρατηρηθεί χαλάζι μεγάλου διαμετρήματος στην περιοχή σας, θα σας παρακαλούσαμε όπως το συλλέξετε (χωρίς να θέσετε τον εαυτό σας σε κίνδυνο), μετρήστε το αμέσως, βγάλτε το μια φωτογραφία και ακολούθως ενημερώστε μας, τοποθετώντας το στην κατάψυξη για να διατηρηθεί*.
Για συνεχή ενημέρωση, μπορείτε να κάνετε LIKE και FOLLOW στη σελίδα μας στο Facebook, καθώς και subscribe στην ιστοσελίδα μας και στο κανάλι μας στο You Tube για άμεση ενημέρωση για τον καιρό
Στην κεντρική εικόνα βλέπετε σχηματικά την δημιουργία χαλαζιού. Η εικόνα αναρτήθηκε αρχικά από την μετεωρολογική υπηρεσία της Αυστραλίας.
*Το άρθρο αυτό περιέχει πληροφορίες και εικόνες από το Penn State University της Αμερικής και από τον NOAA/NWS.
Η καταιγίδα, σαν γενικότερη έννοια, είναι ένα από τα πιο έντονα και βίαια ατμοσφαιρικά φαινόμενα. Χαρακτηρίζεται από τις έντονες βροχές, το χαλάζι, τους ριπαίους ανέμους και τις ηλεκτρικές εκκενώσεις/κεραυνούς, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συνοδεύεται και από σίφωνες/ανεμοστρόβιλους. Σε αυτό το άρθρο θα ασχοληθούμε με τα κύρια είδη των ηλεκτρικών εκκενώσεων που μπορούν να παρατηρηθούν κατά τη διάρκεια μιας καταιγίδας.
Cloud to Ground Lightning (αστραπή από το σύννεφο προς το έδαφος – κεραυνός):
Είναι η ηλεκτρική εκκένωση που σχετίζεται με αντίθετα ηλεκτρικά φορτία μεταξύ ενός νέφους και του εδάφους. Η ηλεκτρική εκκένωση από το σύννεφο προς το έδαφος μπορεί να συμβεί είτε λόγω αρνητικών φορτίων στο σύννεφο και θετικών φορτίων στο έδαφος (Negative Cloud to Ground Lightning – αρνητικού τύπου αστραπή από το σύννεφο προς το έδαφος), κάτι που αποτελεί και τον πιο συχνό τύπο αστραπής τέτοιου είδους, είτε λόγω θετικών φορτίων στο σύννεφο και αρνητικών φορτίων στο έδαφος (Positive Cloud to Ground Lightning – θετικού τύπου αστραπή από το σύννεφο προς το έδαφος). Η αρνητικού τύπου αστραπή από το σύννεφο προς το έδαφος μπορεί να γίνει ορατή από τα «παρακλάδια» που παρατηρούνται δίπλα από την κύρια ηλεκτρική εκκένωση ενώ η θετικού τύπου αστραπή από το σύννεφο προς το έδαφος μπορεί να γίνει ορατή από την απουσία αυτών των «παρακλαδιών» (αν και σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να παρατηρηθούν «παρακλάδια» σε μεγάλα υψόμετρα αλλά σπάνια κοντά στο έδαφος).
Αρνητικού και θετικού τύπου αστραπή από το σύννεφο προς το έδαφος. Πηγή: Kuefler Lightning
Ground to Cloud Lightning (αστραπή από το έδαφος προς το σύννεφο – κεραυνός):
Είναι η ηλεκτρική εκκένωση που έχει να κάνει με την συγκέντρωση έντονων ηλεκτρικών πεδίων σε κορυφές υψηλών αντικειμένων κατά τη διάρκεια μιας καταιγίδας. Τέτοιου είδους κεραυνοί είναι γνωστοί και ως «Upward Lightning (ανάποδοι κεραυνοί)» και μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα από το άρθρο μας που αναφέρεται σε αυτούς πατώντας εδώ.
Ανάποδος κεραυνός (Upward Lightning). Η φωτογραφία τραβήχτηκε από τον Στέφανο Μιστρελλίδη στη βιομηχανική περιοχή Ιδαλίου, κοιτάζοντας προς Τσέρι, στις 14 Απριλίου 2019.
Ανάποδος κεραυνός (Upward Lightning). Το βίντεο τραβήχτηκε από τον Στέφανο Μιστρελλίδη στη βιομηχανική περιοχή Ιδαλίου, κοιτάζοντας προς Τσέρι, στις 14 Απριλίου 2019.
Cloud to Cloud Lightning (αστραπή από σύννεφο προς σύννεφο):
Αυτή η κατηγορία μπορεί να διαιρεθεί σε 2 υποκατηγορίες. Η πρώτη έχει να κάνει με ηλεκτρικές εκκενώσεις που «ξεπηδούν» σε διάφορα σημεία στο ίδιο σύννεφο, όπου παρατηρούνται διαφορετικά ηλεκτρικά φορτία (Intracloud Lightning). Είναι γνωστή και ως «Sheet Lightning» γιατί ο ουρανός φωτίζεται από ένα «πέπλο» λάμψης, και συνήθως δεν είναι ορατή η ηλεκτρική εκκένωση αφού το σύννεφο κρύβει μεγάλο μέρος της ή και όλο. Αυτού του είδους αστραπές είναι και αυτές που παρατηρούνται πιο συχνά από οποιαδήποτε άλλη κατηγορία. Σε αυτή την υποκατηγορία υπόκεινται και οι αστραπές τύπου «αράχνης» (Anvil Crawlers ή Spider Lightning). Η δεύτερη υποκατηγορία έχει να κάνει με ηλεκτρικές εκκενώσεις μεταξύ δύο διαφορετικών σύννεφων, όπου παρατηρούνται διαφορετικά ηλεκτρικά φορτία (Intercloud Lightning).
Αστραπή μέσα στο ίδιο σύννεφο (Cloud to Cloud Lightning – Intracloud Lightning). Πηγή: NOAAΑστραπή τύπου “αράχνης” (Anvil Crawler ή Spider Lightning). Πηγή: NOAA
Bolt from the Blue (Κεραυνός εν αιθρία):
Οι συγκεκριμένοι κεραυνοί είναι γνωστοί και ως «Anvil Lightning» ή ως «Anvil to Ground Lightning (αστραπή από αμώνι προς το έδαφος – κεραυνός»). Το όνομα «Κεραυνός εν αιθρία» έχει δοθεί για τον λόγω ότι ο κεραυνός πέφτει αρκετά χιλιόμετρα μακριά από το καταιγιδοφόρο νέφος όπου ο καιρός μπορεί να είναι αίθριος. Αυτού του είδους οι κεραυνοί προέρχονται από τις υψηλότερες περιοχές ενός καταιγιδοφόρου νέφους, οι οποίοι ταξιδεύουν για αρκετή απόσταση οριζόντια εκτός του νέφους, προτού αρχίσουν την κατακόρυφη τους κίνηση προς το έδαφος. Τέτοιου είδους κεραυνοί μπορούν να ταξιδέψουν μέχρι και πάνω από 40 χιλιόμετρα προτού χτυπήσουν στο έδαφος.
Κεραυνός εν αιθρία (Bolt From the Blue). Η φωτογραφία τραβήχτηκε από τον Στέφανο Μιστρελλίδη στην βιομηχανική περιοχή Ιδαλίου κοιτάζοντας προς Αστρομερίτη, το βράδυ της 1ης Δεκεμβρίου 2019. Να σημειώσουμε ότι ο κεραυνός έπεσε σε απόσταση περίπου 10 χιλιομέτρων από το καταιγιδοφόρο νέφος.
Cloud to Air Lightning (αστραπή από σύννεφο προς αέρα):
Eίναι η ηλεκτρική εκκένωση (ή ένα μέρος μιας ηλεκτρικής εκκένωσης) που ξεπηδάει από το σύννεφο προς τον αέρα. Τεχνικά μιλώντας, τα παρακλάδια μιας αστραπής που τερματίζουν σε καθαρό αέρα θεωρούνται ως αστραπές από σύννεφο προς αέρα. Παρόλα αυτά, τα πιο ωραία παραδείγματα αστραπών από σύννεφο προς αέρα παρατηρούνται όταν ολόκληρη η ηλεκτρική εκκένωση ξεπηδάει εκτός του νέφους και τερματίζει στον αέρα.
Αστραπή από σύννεφο προς αέρα (Cloud to Air Lightning). Πηγή: NOAA
Nα σημειώσουμε ότι εκτός τα πιο πάνω είδη ηλεκτρικών εκκενώσεων που είναι και τα πιο συχνά, υπάρχουν και κάποια άλλα πιο σπάνια είδη όπως τα Ribbon Lightning, Ball Lightning, Sprites και Jets.
Για συνεχή
ενημέρωση, μπορείτε να κάνετε LIKE και FOLLOW στη σελίδα μας στο Facebook, καθώς και subscribe στην ιστοσελίδα μας και στο κανάλι μας στο YouTube για άμεση ενημέρωση για τον καιρό
Αυξημένες νεφώσεις στο ανατολικό μισό της οροσειράς του Τροόδους και σε περιοχές του εσωτερικού των επαρχιών Λάρνακας και Λευκωσίας δίνουν τοπικές βροχές/καταιγίδες το τελευταίο μισάωρο.
Στην είσοδο της Λευκωσίας παρατηρείται έντονη βροχόπτωση με μειωμένη ορατότητα και συσσώρευση νερού στο οδόστρωμα. Οι καταιγίδες θα συνεχίσουν να επηρεάζουν τμηματικά τον αυτοκινητόδρομο από περίπου το ύψος της Κοφίνου μέχρι την είσοδο της Λευκωσίας. Οι οδηγοί προτρέπονται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να τηρούν τον κώδικα οδικής κυκλοφορίας.
Η κεντρική εικόνα είναι από τον αυτοκινητόδρομο στο ύψος του ΓΣΠ στις 14:40.
Στις πιο κάτω εικόνες του ραντάρ μπορείτε να παρακολουθείτε ζωντανά σε ποιες περιοχές σημειώνονται βροχές, με ποια ένταση αλλά και την κίνησή τους. Για τοπική ώρα να προσθέσετε 3 ώρες.
Δείξτε προσοχή όπου υπάρχουν έντονοι χρωματισμοί (Κίτρινο, Πορτοκαλί και Κόκκινο).
Ηλεκτρικές Εκκενώσεις
Για συνεχή ενημέρωση και για τυχόν έκτακτα δελτία, μπορείτε να κάνετε LIKE και FOLLOW στη σελίδα μας στο Facebook, καθώς και subscribe στην ιστοσελίδα μας για άμεση ενημέρωση για τον καιρό.
Ο άστατος καιρός με τοπικές βροχές/καταιγίδες συνεχίζει και σήμερα Κυριακή κυρίως κατά τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες. Το επίκεντρο των φαινομένων φαίνεται να είναι η επαρχία Λεμεσού και γενικότερα το νότιο 1/3 του νησιού.
Για την σημερινή ημέρα έχει εκδοθεί κίτρινη προειδοποίηση για τοπικά ισχυρές ή/και ακραίες καταιγίδες και μπορείτε να την διαβάσετε πατώντας στον πιο κάτω σύνδεσμο:
Στον πιο κάτω χάρτη βλέπετε τις πιθανότητες που έχει η κάθε περιοχή για να δεχθεί βροχή σήμερα Κυριακή όπως και το εύρος της αναμενόμενης βροχής.
Στις πιο κάτω εικόνες του ραντάρ μπορείτε να παρακολουθείτε ζωντανά σε ποιες περιοχές σημειώνονται βροχές, με ποια ένταση αλλά και την κίνησή τους. Για τοπική ώρα να προσθέσετε 3 ώρες.
Δείξτε προσοχή όπου υπάρχουν έντονοι χρωματισμοί (Κίτρινο, Πορτοκαλί και Κόκκινο).
Ηλεκτρικές Εκκενώσεις
Αναλυτικά το δελτίο καιρού:
Σήμερα Κυριακή, ο καιρός θα είναι αρχικά μερικώς συννεφιασμένος. Σύντομα νεφώσεις θα αρχίσουν να αναπτύσσονται κυρίως στα ορεινά/ημιορεινά, εσωτερικό και ενδεχομένως και σε κάποια βόρεια τμήματα του νησιού και αναμένεται να σημειωθούν τοπικές βροχές/καταιγίδες. Οι όποιες βροχές/καταιγίδες σύντομα θα ακολουθήσουν νότια/νοτιοανατολική πορεία και θα περιοριστούν στο νότιο/νοτιοανατολικό 1/3 του νησιού όπου θα υπάρξει πρόσκαιρη γενίκευση το μεσημέρι προς νωρίς το απόγευμα. Κάποιες καταιγίδες θα είναι έντονες και θα συνοδεύονται από ισχυρές βροχοπτώσεις, χαλάζι και ριπαίους ανέμους. Οι άνεμοι θα πνέουν κυρίως βορειοδυτικοί έως νοτιοδυτικοί ασθενείς μέχρι μέτριοι 3-4 μποφόρ με ριπές που θα φτάνουν τα 5 μποφόρ στα προσήνεμα παράλια. Η θερμοκρασία θα κυμαίνεται γύρω στα κανονικά για την εποχή επίπεδα και θα ανέλθει γύρω στους 34 βαθμούς σε εσωτερικά τμήματα του νησιού, 27 έως 31 στα παράλια και στους 19 βαθμούς στη Χιονίστρα.
Απόψε, ο καιρός θα καταστεί σταδιακά κυρίως αίθριος, ωστόσο παροδικά αυξημένες νεφώσεις κυρίως στα παράλια πιθανόν να δώσουν μεμονωμένη βροχή ή καταιγίδα κυρίως πριν τα μεσάνυχτα. Οι άνεμοι θα πνέουν απόγειοι, ασθενείς μέχρι μέτριοι 2-4 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα κυμαίνεται γύρω στα κανονικά για την εποχή επίπεδα έως ελαφρώς πιο πάνω και θα πέσει γύρω στους 20 βαθμούς στο εσωτερικό, 20 έως 22 στα παράλια και στους 9 βαθμούς στη Χιονίστρα.
Την Δευτέρα και Τρίτη ο καιρός βελτιώνεται σημαντικά αλλά η πιθανότητα για τοπικού χαρακτήρα βροχές/καταιγίδες κυρίως στα ορεινά/ημιορεινά και εσωτερικό κατά τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες παραμένει. Η θερμοκρασία δεν θα σημειώσει αξιόλογη μεταβολή την Δευτέρα ενώ από την Τρίτη αναμένεται μικρή σταδιακή άνοδος.
Θα εκτιμούσαμε εάν μπορούσατε να εγγραφείτε στο κανάλι μας στο YouTube!
Στις Τοποθεσίες, μπορείτε να δείτε ανά πόλη ποιες μέρες υπάρχουν πιθανότητες βροχής, αλλά και πόσο ανέρχεται η πιθανότητα (Chance of rain) την εβδομάδα που μας έρχεται. Επίσης, μπορείτε να δείτε τη μέγιστη και ελάχιστη θερμοκρασία, ένταση και κατεύθυνση ανέμου, όπως και ώρες ηλιοφάνειας για κάθε περιοχή.
Για συνεχή ενημέρωση και για τυχόν έκτακτα δελτία, μπορείτε να κάνετε LIKE και FOLLOW στη σελίδα μας στο Facebook, καθώς και subscribe στην ιστοσελίδα μας και στο κανάλι μας στο You Tube για άμεση ενημέρωση για τον καιρό.
